رضا عزیزی | توافق وین از نگاه اندیشمندان غربی

اين گزارش در پي نهايي شدن جمع بندي برجام از سوي كشورهاي 5+1و ایران و قرار گرفتن متن آن در اختيار رسانه ها تهيه شده است. تمركز اين نوشتار بر روي تحليل و بررسي انديشكده هاي غربي از متن برجام بوده است. نكات قابل توجهي از بررسي هاي انجام شده از تحليل هاي پيش از توافق و تحليل متن برجام از سوي اين انديشكده ها حائز اهميت است:

اول اينكه به نظر مي رسد برآورد اين دسته از تحليلگران از فضاي داخلي كشور مبتني بر تحول خواهي مردم ايران و به تبع دولت است.

دوم اميدواري آنان از تغيير نقش ايران در معادلات منطقه اي و هماهنگي اين كشور با ايالات متحده و غرب در تحليل نهايي است.

سوم محدوديت توانايي موشك هاي بالستيك ايران است.

چهارم محاسبات راهبردي آنان از افتادن ايران در طي زمان در پازل معادلات غرب و منطبق شدن با آنان است.

پنجم بر خلاف تحليل هاي داخلي همسو با دولت يازدهم در تحليل هاي خارجي سخن از برداشته شدن فوري تحريم ها در روز توافق نيست بلكه حذف تدريجي تحريم ها با اعلام آژانس بين المللي و شوراي حكام انرژي هسته اي مبني بر تاييد تعهدات هسته اي ايران ممكن خواهد بود.

ششم نگاه موافقان اين توافق در بين اين تحليلگران روي اعتماد به ايران نيست بلكه متمركز بر روي رژيم نظارت و بازرسي دائمي است كه دست و پاي ايران را مي بندد اما نگاه مخالفان اين توافق مبتني بر راهبرد بازي با حاصل جمع جبري مساوي با صفر و نه جمع جبري مضاعف است.

بدين معنا كه در اين ديدگاه بايد تمامي تاسيسات هسته اي و كلا انرژي هسته اي ايران تعليق و به رسميت شناخته نشود و هيچ امتيازي هم واگذار نگردد. در واقع در نگاه موافقان به توافق عملا به ايران هيچ امتيازي بواسطه رژيم بازرسي و نظارت دائمي و لغو تدريجي تحريم ها واگذار نخواهد شد.

این مطالعه در پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت توسط گروه حقوق و سیاست در مرداد ماه 1394 انجام شده‌است.

برای دریافت متن کامل این گزارش سیاستی اینجا کلیک نمائید.