در این پژوهش اصطلاحات مطروحه در سند که تفسیرپذیر بوده‌اند، به اختصار در سه حوزه لغوی، اصطلاحی و سیاقی بررسی و تعریف شده‌اند تا سند تحول بنیادین آموزش و پرورش کارایی و اثربخشی خود را در تمام سطوح مخاطبین خود از جمله تمام متصدیان امر تعلیم و تربیت در سطح مدارس نیز گسترش دهد.

 

در ابتدای این پژوهش عنوان شده است: «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نقش و اهمیت سرنوشت‌سازی در جریان تعلیم و تربیت کشور می‌تواند داشته باشد. اما، تحقق این نقش و اهمیت در گرو روشن‌سازی و به‌کارگیری صحیح سند است.»

 

همچنین در ادامه نیز اشاره شده است:  شرط حداقل‌سازی تفسیرپذیری مفاهیم سند، تعریف دقیق آن‌ها است فلذا ایجاد درک مشترک از سند بین بدنه کارشناسی و اجرایی سند از طریق تعریف اصطلاحات، گامی ضروری در مسیر اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به شمار می‌آید.

 

البته از آنجا که بسیاری از مخاطبان سند، علم و دانش تخصصی در زمینه مصطلحات به کار رفته در سند را ندارند و تحصیلات آن‌ها در رشته‌های مختلف می‌باشد، مفاهیم غیرواضح، مورد اختلاف و ابهام‌آمیز در معانی می‌تواند مجموعه تدابیر و اقدامات مد نظر سند در جهت تحول بنیادین در آموزش و پرورش را به درستی هدایت و اجرایی نموده و از ناسازواری و ناهمسانی آن‌ها بکاهد. در این راستا می‌بایست در ابتدا با اصطلاحات کلیدی و بنیادی سند آشنا شویم و سپس نحوه کاربرد آن اصطلاحات را در متن سند دریابیم. باید روشن کرد که اصطلاحات و کلمات کلیدی و بنیادی سند دقیقاً به چه معنا استعمال می‌شوند و وقتی که مراد مصطلحات به کار رفته در سند روشن می‌شوند، خیلی از اختلاف‌ها در تفاسیر از بین خواهد رفت.

 

 فلذا، تعاریف اصطلاحات به کار رفته در متن سند و مستندسازی آن می‌تواند به عنوان یک مرجع برای سازمان‌ها و بدنه کارشناسی و اجرایی که به نحوی از انحاء با اجراء و کاربرد سند ارتباط دارند، مفید واقع شود.

 

در بخش دیگر این پژوهش اشاره شده هدف اصلی تحقیق ارائه تعریف روشن و مطلوب سیاقی اصطلاحات غیرواضح یا اختلافی به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است و در این راستا اهداف فرعی عبارت‌اند از:

۱- استخراج اصطلاحات غیرواضح یا اختلافی به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش؛

۲-  ارائه معانی لغوی اصطلاحات غیرواضح یا اختلافی به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش؛

۳- ارائه معانی (تعریف) اصطلاحی اصطلاحات غیرواضح یا اختلافی به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش؟؛

۴- ارائه معانی (تعریف) روشن سیاقی اصطلاحات غیرواضح یا اختلافی به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش.

 

در بخش مربوط به نوع و شیوه این پژوهش هم آمده است: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نوع توصیفی‌تحلیلی بوده و به روش مفهوم‌شناسی پلکانی و در دو گام انجام گرفته است:

در گام اول، اصطلاحات تفسیرپذیری که نیاز به تعریف و تبیین داشتند به روش مصاحبه گروه کانونی و به روش نمونه‌گیری هدفمند [با بهره‌گیری از نظرات کارشناسان ستادی وزارت آموزش‌وپرورش (۳ نفر)، معلم و مدیر مدرسه (۴ نفر؛ ۲ نفر معلم و ۲ نفر مدیر)، کارشناسان کمیسیون تعلیم و تربیت (۲ نفر)، متخصص دانشگاهی حوزه تعلیم و تربیت (۲ نفر)] و به تعداد ۱۱۵ استخراج شدند.

 

در گام دوم، پس از جمع‌بندی نظرات و تعیین اصطلاحات جهت تعریف، به روش مفهوم‌شناسی پلکانی به معناشناسی و تبیین آن‌ها پرداخته شد، در این بخش به منظور تعریف لغوی مفاهیم، از کتب فرهنگ لغات و به منظور معانی و تعریف اصطلاحی آن، به روش نمونه‌گیری هدفمند منابع و اسناد علمی (کتب، مقالات، پایان‌نامه‌ها، طرح‌های پژوهشی) که برای تبیین اصطلاحات مورد نظر مناسب بودند، انتخاب و بر اساس آن تعریف اصطلاحات ارائه گشته است.

 

در بخش معانی و تعریف سیاقی اصطلاحات، علاوه بر استفاده از اسناد پشتیبان سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و استفاده از رویکرد هم‌معنایی، به روش نمونه‌گیری هدفمند با ۷ نفر از صاحب‌نظران در عرصه اصطلاحات استخراج شده سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و افراد دخیل در تدوین آن سند که برای رسیدن به اهداف پژوهش مناسب بودند، مصاحبه و بعد از تحلیل محتوای آن، تعاریف سیاقی ارائه گردید.

همچنین، برای اعتباربخشی و تأیید دقت علمی و ارزیابی فرایند تعاریف اصطلاحات، با استفاده از مفهوم قابلیت اعتماد، از راهبردهای متعددی نظیر؛ راهبرد کنترل اعضا، راهبرد خودبازبینی محقق، راهبرد کثرت‌گرایی (کثرت‌گرایی در داده‌ها، در پژوهشگر و در سطح تعاریف) و راهبرد مرور همتا استفاده گردیده است.

 

همچنین اشاره شده است: شرط حداقل‌سازی تفسیرپذیری مفاهیم سند، تعریف دقیق آن‌ها است. لذا،  ایجاد درک مشترک از سند بین بدنه کارشناسی و اجرایی سند از طریق تعریف اصطلاحات، گامی ضروری در مسیر اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به شمار می‌آید.

با اینکه تلاش‌ها، مداقه‌ها و موشکافی‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای تخصصی حوزوی بر عمق و اتقان این سند بسیار مهم و بنیادی افزوده است (مبانی نظری سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران،۱۷:۱۳۹۰)، اما علی‌رغم این تلاش‌ها و مداقه‌ها، نتوانسته است تصویری روشن از آنچه که مدنظر است، ارائه کند و لذا هنوز با چالش مواجه است.

 

نقدهای وارده بر سند در این خصوص نشان می‌دهد که اصطلاحات کلیدی به کار رفته در سند تفسیرپذیر است و استعمال  اصطلاحات بار فرهنگی و معنایی خاصی را القاء می‌کند.

 

با توجه به اینکه اختلاف در مبادی و مبانی در تعریف و تفسیر افراد از اصطلاحات مؤثر است و هرکس بر اساس انتظارات و پیش‌فرض‌ها و پیش‌دانسته‌های خود، برداشت‌های مختلف و متفاوتی از آن‌ها در ذهن‌دارد، درک و فهم اصطلاحات به کار رفته در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز مشمول این قاعده است و از آن مستثنی نیست و لذا ممکن است در تفهیم و تفاهم تخصصی آن ناهمسانی به وجود بیاید. درواقع، بدون داشتن تعریفی روشن از اصطلاحات به کار رفته در سند، شناخت سند غیرممکن است. زیرا هر اصطلاح در هر رشته، متن و سند، معنا و کاربرد خاصی از آن مد نظر است. این مسئله آنجا اهمیت خود را می‌نمایند که عدم درک و استنباط صحیح و مناسب از اصطلاحات و به‌کارگیری آن‌ها در معانی متعدد و متفاوت ممکن است مشکلات فراوانی را در مقام نظر و عمل در فرایند اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به وجود آورد.
برای دانلود متن کامل این پژوهش به لینک زیر مراجعه فرمایید.
https://sccr.ir/Files/11205.pdf

کانال تلگرام

پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت

Hekmat_ac@

 

مأموریت پژوهشکده

پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت، سازمانی است یادگیرنده ،دانش بنیان، آینده نگر و منحصر به فرد در سطح کشور، ‌متکی به نیروی انسانی متعهد، جوان و بهره مند از دستاوردهای نوین علمی که از طریق شناسایی،‌ جذب، تربیت، شبکه سازی و نگهداشت نیروی انسانی و نیز توسعه و کاربردی نمودن دانش سیاستگذاری که در جهت کارآمدسازی نظام جمهوری اسلامی ایران سازماندهی شده است.
این پژوهشکده با التزام به مبانی حکمی و ارزشهای انقلاب اسلامی و اخلاق اسلامی و پایبند به منافع عامه، بهبود مستمر و توسعه دانش سیاستگذاری ایرانی- اسلامی را سرلوحه خویش قرارداده و از طریق ایده پردازی، کادرسازی، نهادسازی و با ایجاد ارتباطات موثر بامراکز اصلی سیاستگذاری پاسخگوی نیازهای سیاستگذاران بوده و در جهت تحقق آرمانهای انقلاب و نظام گام بر میدارد.

معرفی پژوهشکده

 پژوهشکده  سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت توسط جمعی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با هدف اصلی کارآمدسازی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از طریق انجام پژوهش‌های کاربردی با رویکرد آینده پژوهی و حل مسأله تأسیس شده است

http://hekmatac.ir/images/1421587489_mail-32.pngاین آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

http://hekmatac.ir/images/1421587498_phone-32.png021-66974328