«نظام تولید متن» و «مدیریت صنعتی»، گمشدگان صنعت انیمیشن ایران

  

«نظام تولید متن» و «مدیریت صنعتی»، گمشدگان صنعت انیمیشن ایران

 جواد جواهری[1]

علی‌رغم تولیدات موفق معدودی که در سال‌های گذشته شاهد آن بوده‌ایم، وقتی سینمای انیمیشن خود را با سینمای انیمیشن سطح اول جهان مقایسه می‌کنیم، هم‌چنان فاصله زیادی دیده می‌شود. به این معنی که هم از لحاظ کیفیت فنی(که البته در این سال‌ها پیشرفت‌های چشمگیری را در این زمینه شاهد بوده‌ایم) و هم از لحاظ کیفیت محتوایی و متنی، هم‌چنان بهترین آثار ما نیز در مقابل آثار برجسته و تراز اول بین‌المللی، در جذب مخاطبان، حتی در ابعاد مخاطب ملی نیز چندان موفق نبوده است. بحث‌های گردش درآمدزایی و گردش اقتصادی نیز که جای خود را داشته و علی‌رغم پیشرفت، هم‌چنان با نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم. تا کنون مباحث و نظرات مختلفی پیرامون مسائل انیمیشن در کشور مطرح شده و این مساإل از ابعاد مختلفی مورد بررسی قرار گرفته و متعاقب آن طرح‌ها و برنامه‌های مختلفی نیز ارائه شده است. با این حال، وقتی به مسائل این صنعت در کشور نگاه می‌کنیم و نوع راه‌کارهایی که توسط نهادها و افراد مختلف پیگیری می‌شود، چیزی که بیش از همه جلب توجه می‌کند، این است که از دو مسأله مهم معمولاً غفلت می‌شود که می‌توان ردپای این غفلت را در جواب ندادن عمده طرح‌ها و برنامه‌های پیاده شده در حوزه انیمیشن دید. این دو مسأله عبارتند از «نظام تولید متن» و «مدیریت صنعتی».

منظور از متن، محتوا و داستانی است که یک انیمیشن به مخاطب خود ارائه می‌دهد. وقتی از فیلم‌هایی مانند داستان اسباب‌بازی، پاندای کونگ‌فوکار، وال. ای. و ... صحبت می‌کنیم، اولین چیزی که در ذهنمان نقش می‌بندد، همان داستان، محتوای فیلم و پرداخت آن است و عناصر دیگر از پس آن می‌آیند؛ در حالی که برای تولیدات داخلی چنین نیست. البته لزوم تولید محتوای خوب و قصه‌گویی مناسب را عمده افراد به آن واقف بوده و کم‌تر کسی است که در مورد مسائل انیمیشن کشور صحبت کرده و به این مسأله اشاره نکند. ولی چیزی که خیلی مورد غفلت قرار می‌گیرد، فقدان نگاهی سیستماتیک و ساختاری به حل این مسأله است؛ مسأله افق نگاه ما به این قضیه است. راه‌حل‌هایی که ارائه می‌شود، عمدتاً معطوف به تولید موردی متن خوب است، در حالی که وقتی صحبت از صنعت می‌کنیم، باید تدارکاتمان نیز متناسب با آن بشود و بتوانیم سازوکارهایی ارائه بدهیم که بتواند منجر به تولید متن باکیفیت، آن هم در روالی منظم و با تولید بالا، بشود. از طرف دیگر خود فرآیند تولید متن نیز باید نظام‌مندتر و سازمان‌یافته‌تر باشد. برای تولید متن باکیفیت برای یک انیمیشن، آن هم یک انیمیشن سینمایی، بایستی روال معمول نوشتن متن توسط یک و یا نهایتاً چند نفر نویسنده را فراموش کرده و یک تیم منسجم تولید متن را در نظر بگیریم که از پژوهش‌های پیش از تولید، تا نوشتن داستان و مراحل بعدی فیلنامه‌نویسی و  نگارش دیالوگ‌ها و حتی بررسی و اعمال نظر متخصصان حوزه‌های مختلف(روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، فرهنگی و ...) را انجام بدهد. بنابراین خلأ اصلی ما در این‌جا نبود نظام تولید متنی است که هم بتواند جریان معقولی از تولید متن را در کمیت و کیفیت مورد نیاز یک صنعت پویا برای انیمیشن ما تضمین نماید و هم این‌که سازماندهی نیروهای انسانی با تخصص‌های مختلف(مرتبط با تولید متن هنری-فرهنگی) متناسب با تولید متون باکیفیت باشد. در کنار چنین نظامی است که می‌توان انتظار یک صنعت روبه‌رشد و پویا را در حوزه تولید انیمیشن(مخصوصاً انیمیشن سینمایی) انتظار داشت.

مسأله بعدی این است که عمدتاً وقتی در کشور از اصطلاح صنعت برای انیمیشن استفاده می‌شود، یا صرفاً جنبه فرمایشی داشته و یا نهایتاً ابعاد مالی و بازاری آن مد نظر قرار می‌گیرد و گویی در یک ساده‌انگاری ملی، از ابعاد مدیریتی آن در قواره یک صنعت واقعی صرف نظر می‌شود. مسأله شایعی که بسیاری از مدیران و متولیان فرهنگی کشور و حتی خود انیمیشن‌کاران، در نظر نمی‌گیرند این است که تولید یک انیمیشن سینمایی(و البته انیمیشن‌های سریالی و نظایر آن)، درست مانند اداره یک کارخانه نیاز به مدیریتی در ابعاد یک فرآیند صنعتی واقعی دارد. این نگاه غلط دیده می‌شود که چون محصول انیمیشن یک محصول فرهنگی و ناملموس است و مثلاً با یک محیط کار بزرگ و تجهیزات عظیم صنعتی روبه‌رو نیستیم، پس با فرآیند مدیریتی آسان‌تری روبه‌رو هستیم. در حالی که کاملاً برعکس بوده و اگر سطح مدیریت مورد نیاز برای تولید یک انیمیشن سینمایی بالاتر از مدیریت یک خط تولید صنعتی نباشد، قطعاً پایین‌تر هم نیست. درست در همین‌جاست که شاهد خلأ نیروی انسانی هستیم. نیروی انسانی که علاوه بر وقوف بر تمامی مراحل تولید، آن قدر مهارت مدیریتی داشته باشد که بتواند یک پروژه چند ساله را با تعداد بالایی نیروی انسانی، با بیش‌ترین کیفیت و کم‌ترین انحراف از اهداف به خوبی مدیریت کرده و به محصول برساند. این مدیر باید بتواند از مراحل اولیه تولید متن تا مراحل پایانی تدوین و رسیدن به خروجی را درست مانند خط تولید یک کارخانه مدیریت کرده و هماهنگی بین اجزای این خط تولید را برقرار نماید. مدیریت زمان و مدیریت هزینه از اهم مسائلی است که برای تولید یک فیلم انیمیشن نیاز است، و نمی‌توان با یک مدیریت ناتوان و کوتاه‌قامت به این مهم رسید. از همین روست که علاوه بر بحث نظام تولید متن که پیش‌تر اشاره شد، یکی از نقطه تمرکزهای اصلی برای ساماندهی صنعت انیمیشن در کشور، توجه به این مسأله و فراهم‌آوری امکانات در این راستا است. تا وقتی که خزانه منابع انسانی ما در حوزه انیمیشن، از نظر چنین مدیران به اصطلاح صنعتی خالی بوده و تعداد آن‌ها در حد مطلوبی نباشد، این‌که بگوییم صنعت انیمیشن پویایی در کشور شکل گرفته و انتظار تولیدات پرشمار و سطح بالا را داشته باشیم، خیالی است که با واقعیت فاصله زیادی خواهد داشت.

در انتها بایستی خاطرنشان ساخت که تا نگاه متولیان امر به توسعه انیمیشن کشور با این مسأله سازگار نشود که برای بهبود وضع انیمیشن، ابتدا باید برای تولید محتوای باکیفیت و مناسب این مدیوم آن هم به صورت نظام‌مند و ظرفیت تولید بالا، فکری بکنند و در وهله بعدی نیز به تولید انیمیشن کاملاً در ابعاد یک تولید صنعتی بزرگ، با تمام ضروریات و لوازم آن، بنگرند، نمی‌توان انتظار رشد چشم‌گیری در این حوزه داشت و هم‌چنان در پیچ و خم شکل‌گیری صنعت انیمیشن گرفتار بوده و نهایتاً به همین تولیدات موردی و همین سطح در حوزه انیمیشن بایستی اکتفا نماییم.

 

[1]  مدیر گروه سیاست پژوهی فرهنگی پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت

 

کانال تلگرام

پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت

Hekmat_ac@

 

مأموریت پژوهشکده

پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت، سازمانی است یادگیرنده ،دانش بنیان، آینده نگر و منحصر به فرد در سطح کشور، ‌متکی به نیروی انسانی متعهد، جوان و بهره مند از دستاوردهای نوین علمی که از طریق شناسایی،‌ جذب، تربیت، شبکه سازی و نگهداشت نیروی انسانی و نیز توسعه و کاربردی نمودن دانش سیاستگذاری که در جهت کارآمدسازی نظام جمهوری اسلامی ایران سازماندهی شده است.
این پژوهشکده با التزام به مبانی حکمی و ارزشهای انقلاب اسلامی و اخلاق اسلامی و پایبند به منافع عامه، بهبود مستمر و توسعه دانش سیاستگذاری ایرانی- اسلامی را سرلوحه خویش قرارداده و از طریق ایده پردازی، کادرسازی، نهادسازی و با ایجاد ارتباطات موثر بامراکز اصلی سیاستگذاری پاسخگوی نیازهای سیاستگذاران بوده و در جهت تحقق آرمانهای انقلاب و نظام گام بر میدارد.

معرفی پژوهشکده

 پژوهشکده  سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت توسط جمعی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با هدف اصلی کارآمدسازی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از طریق انجام پژوهش‌های کاربردی با رویکرد آینده پژوهی و حل مسأله تأسیس شده است

http://hekmatac.ir/images/1421587489_mail-32.pngاین آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

http://hekmatac.ir/images/1421587498_phone-32.png021-66974328